Saturday, Dec 10th

Last update:10:30:34 AM GMT

Headlines:
Load a sample iFrame " href="/gujarati/others/vedio-gujarati">Video-Gujarati

CD 4 ચકાસણી

Print PDF
એચ.આય.વી રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીના ટી-હેલ્પર કોષ પર આક્રમણ કરે છે. કોષના આવરણ પર પ્રોટીન હોય છે જેને CD 4 કહેવામાં આવે છે, જેનો એચ.આય.વી પ્રસેરવા વાપર કરે છે.

રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીમાં ટી-હેલ્પર મહત્ત્વની ભુમિકા ભજવે છે, જે બીજા કોષોને રોગોથી ઝઝુમવા મદદ કરે છે T-Helper ની. મોટા પ્રમાણમાં ઘટ રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીને ગંભીર રીતે પ્રભાવિત કરે છે.

એચ.આય.વીને લીધે ઘણા T-Helper કોષને હાની પહોંચે છે અથવા નાશ પામે છે. પરિણામે રોગોથી ઝઝુમવા રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીને ઓછા કોષો ઉપલબ્ધ કરે છે.

CD 4 તપાસણીના પગલે તમારા રક્તમાંના ટી-હેલ્પર કોષોની ગણતરી થઈ શકે છે. દર ઘનમિલીમીટર રક્તમાં જેટલા વધારે કોષો તેટલી સશક્ત તમારી રોગ પ્રતિકારક પ્રણાલી, જેટલી સશક્ત તમારી રોગપ્રતિકારક પ્રણાલી તેજ પ્રમાણે તમારા શરીર રોગો સાથે ઝઝુમી શકશે. ઓછી CD 4 ની ગણતરી એટ્લે કે એવું નથી કે તમે નિશ્ચિતપણે બીમાર થઈ ગયા છો, પણ વધારે થવાની સંભાવના છે.

એચ.આય.વી આપણી રોગપ્રતિકારક પ્રણાલી અને એન્ટી બૉડી એન્ટીજીન્સ કણો (સામાન્ય રીતે પ્રોટીન) છે જે કોષ વિષાણુ, વિનાશક દ્રવ્યો, જીવાણુ અને અમુખ પ્રમાણમાં વિશારીક પદાર્થ રસાયણો, દવાઓ અને અમાનવીય કણોનાં પૃષ્ઠ ભાગ પર હોય છે. રોગ પ્રતિકારક પ્રણાલી એન્ટીજીન્સને ઓળખી લ્યે છે અને એન્ટી બૉડીસનું નિર્માણ કરે છે જે એન્ટીજીન્સ રહિત પદાર્થોનો નાશ કરે છે એચ.આય.વીની લાગણ થયા પછી, આપણી રોગ પ્રતિકારક પ્રણાલી એચ.આય.વી માટે એન્ટી બૉડીનું નિર્માણ કરવાનું શરૂ કરે છે.

જોખમ કારક "Window Period"
જો તમે એચ.આય.વીથી સંક્રમિત થયા હોવ તો, સામાન્યપણે તમારી રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીને એચ.આય.વી માટે એન્ટીબૉડીનું નિર્માણ કરવામાં ૩ અઠવાડીયાથી ૨ મહીનાનો સમય લ્યે છે. અમુક વ્યક્તિઓ (૫%) માટે આ કાળ ૬ મહીના સુધીનો પણ થાય છે. જો તમને લાગતો હોય કે તમને એચ.આય.વી અવગત થયા છે, તો તમને ચકાસણી પછી ૨ મહીના રાહ જોવી જોઇએ, તમે તરતજ ચકાસણી કરી શકો છો અને ફરીથી બે ત્રણ મહીના પછી. આ "Window Period" ની કાલાવધીમાં તમને એન્ટી બૉડી ચકાસણીનું પરીણામ નકારાત્મક મળે, પણ જો તમે સંક્રમિત થયા હશો તો તમારા દ્વારા બીજાને તેનો પ્રસાર થઈ શકે છે.

"Window Period" ના કાળમાં એન્ટી રેટ્રોવાયરલ થેરપીનો વાપર એન્ટીબૉડીના નિર્માણને લંબાવી શકશે અને "Window Period" નો કાળ ૧૨ મહીનાથી પણ વધારે લંબાવાશે.

એચ.આય.વી ચકાસણીના વિભિન્ન પ્રકારો
એચ.આય.વી માટેના એન્ટીબૉડી ચકાસણીના પરિણામ ૯૯.૫% સાચા હોય છે. તમને મળતા પહેલા પરીણામને બે અથવા વધારેવાર ચકાસવામાં આવે છે. પહેલી ચકાસણી જેને એઈઆ અથવા એલીસા ચકાસણી કહેવામાં આવે છે એલીસા ચકાસણીના સકારાત્મક પરીણામ આવતા પહેલા હજુ એક ચકાસણી પરીક્ષણ કરવામાં આવે છે જેને વેસ્ટર્ન બ્લૉટ કહેવાય છે.

એલીસા
એલીસા ચકાસણી અથવા enzyme immunoassay (EIA), પહેલી અને સાધારણ રીતે કાર્યરત એવી ચકાસણી છે જે સંવેદનશીલતા રાખે છે. સામાન્ય એલીસા વિધી દ્વારા ચકાસણી પધ્ધત: વ્યક્તિઓના લોહીમાંનું પ્રવાહી (Serum) ૪૦૦ ગણુ પાતળુ છે અને એક સપાટી જેના પર એચ.આય.વી એન્ટીજીન્સ લાગૂ કરવામાં આવ્યુ છે, થોડા એન્ટીબૉડી જે લોહીમાંના પ્રવાહીને (Serum) એચ.આય.વી એન્ટીજીન્સ સાથે બાંધી શકે છે. બીજા લોહીમાંના પ્રવાહીના ઘટકને ધોઇને કાઢવામાં આવે છે. સપાટીને ધોયા પછી ખાસ બનાવેલ સેકેન્ડરી એન્ટીબૉડી જે માણસના એન્ટીબૉડીને બાંધવા સપાટી પર લગાડવામાં આવે છે. સેકેન્ડરી એન્ટીબૉડી અગાઉથી રાસાયણિક રીતે એન્ઝાઇમ થી જોડાયેલ છે. જેની સપાટી પર ના દ્રવ્યમાંનો એન્ઝાઇમ અને સેકેન્ડરી એન્ટીબૉડી સમમાત્રામાં નિયંત્રણમાં રહે છે. એન્ઝાઇમ માટે દ્રવ્ય લગાડવામાં આવે છે અને ઉદભવેલ દ્રવ્ય રંગ અથવા ચળકાટમાં રૂપાંતરિત થાય છે. એલીસા નું પરીણામ એક સંખ્યામાં ચકાસણીનું વિવાદાસ્પદ સુત્ર સુનિશ્ચિત કરે છે. સકારાત્મક અને નકારાત્મક પરીણામનું.

વેસ્ટર્ન બ્લૉટ
વેસ્ટર્ન બ્લૉટ ચકાસણી સામાન્ય વેસ્ટર્ન બ્લૉટ પધ્ધતીનો ઉપયોગ કરે છે. એચ.આય.વી સંક્રમિત કોષોને ખોલી અને તેમાં રહેલ પ્રોટીન્સને ચિકણા પદાર્થના ચોસલામાં ધકેલવામાં આવે છે જ્યાં વિજળીના આંચકા અપાય છે. આકારને ધ્યાનમાં રાખી આંચકાની માત્રાને ક્ષેત્રમાં પ્રોટીન્સની જરૂરીયાત પ્રમાણે દેવામાં આવે છે. જ્યાં વિજળી દરની માત્રાનું ધોરણ જે પદાર્થ દ્વારે કરવામાં આવે છે તેને sodium lauryl sulfate. પ્રોટીન્સ જ્યારે વ્યવસ્થિત રીતે અલગ થઈ જાય, ત્યારે તેને અંતરછાલમાં પરિવૃત કરી નાખવામાં આવે છે અને પ્રક્રિયા એલીસા જેવી ચાલુ રહે છે: વ્યક્તિનું લોહીમાંનું પાતળું પ્રવાહી (Serum) અંતરછાલને લગાડવામાં આવે છે અને લોહીના પ્રવાહીમાંના એન્ટીબૉડીસને બીજા એચ.આય.વી પ્રોટીન્સ સાથે જોડાવવામાં આવે છે. જે એન્ટીબૉડીજ જોડાતા નથી તેને ધોઈ નાખવામાં આવે છે અને એન્ઝાઇમ ની ક્ષમતા સાથે જોડાયેલ એન્ટીબૉડીજને વ્યક્તિના એન્ટીબૉડિજ સાથે જોડવામાં આવે છે જેને લીધે સર્વ પ્રથમ દર્શાય છે કે એચ.આય.વી વ્યક્તિમાં પ્રોટીન એન્ટીબૉડીજ છે.

OraQuick
OraQuick એક એન્ટીબૉડી ચકાસણી જે ૨૦ મિનિટમાં પરિણામ આપે છે. લોહી, પ્રાણરસ અથવા મૌખિક દ્રવ્યને એક શીશીમાં બનાવેલ દ્રવ્ય સાથે મેળવામાં આવે છે અને પરિણામ સ્ટીકલાઇક ચકાસણી પધ્ધતીથી વાંચી શકાય છે.

Orasure
Orasure એક એચ.આય.વી ચકાસણી છે જેમાં ગાલ અને ઝડબામાં થયેલા ખાડામાંથી નિકળતા દ્રવ્યોનો વાપર થાય છે. આ એન્ટીબૉડી ચકાસણીની વેસ્ટર્ન બ્લૉટ કરતા પહેલા એલીસા ને કામમાં લ્યે છે.

મૂત્ર ચકાસણી પણ છે જે બંને એલીસા અને વેસ્ટર્ન બ્લૉટ વિધીની મદદથી કરવામાં આવે છે.

એન્ટીજેન ચકાસણી
p24એન્ટીજેન ચકાસણી એચ.આય.વીની p24 પ્રોટીનની ઉપસ્થિતી (CA તરીકે પણ ઓળખાય છે.) વિષાણુના એક પ્રમુખ એકમ પ્રોટીનને શોધે છે. p24 પ્રોટીન્સના વિશિષ્ટ પ્રકારના મોનોક્લોનલ એન્ટીબૉડીસ વ્યક્તિના લોહી સાથે ભળી જાય છે. વ્યક્તિના લોહીમાના કોઇપણ p24પ્રોટીન્સ મોનોક્લોનલ એન્ટીબૉડીસને ચોટી જાશે અને અગર p24 નમુનામાં હશે તો પાચકરસ જે એન્ટીબૉડીસ સાથે જોડાઇ મોનોક્લોનલ એન્ટીબૉડીસ સાથે રંગ બદલવાનું કારણ બનશે. આ ચકાસણી રક્તદાન પ્રક્રિયામાં નિયમિત પણે વાપરવામાં આવે છે, આવી રીતે window ને ૧૬ દિવસ ઓછા કરી શકાય છે. આ ચકાસણી સામાન્ય નિદાન માટે ઉપયોગી નથી, કારણકે તેની સંવેદનશીલતા ઓછી છે અને તે ફક્ત સંક્રમણ થયા પછી અને શરીર p24 પ્રોટીન્સ એન્ટીબૉડીસ નિર્માણ કરે તે પહેલાની વચ્ચે જો કાર્યરત થઈ શકે છે.

Nucleic acid આધારીત ચકાસણી
વાયરલ લોડ ચકાસણી એચ.આય.વીના અનુવાંશિક સામગ્રીના ભાગોને ઓળખે છે. રોગપ્રતિકારક પ્રણાલીની એન્ટીબૉડીસ બનાવવાની પહેલા દેખાય છે. ૨૦૦૨ ની પહેલા FDA એ Nucleic acid ચકાસણીની મંજુરી આપી છે જે વાયરલ લોડ ચકાસણીની સમાન છે. રકત પેઢીઓ રકતદાન થયેલાની ચકાસણી ચાળવા માટે વાપરવામાં આવે છે. વાયરલ લોડ અથવા Nucleic acid ચકાસણીની પધ્ધત (એન્ટીબૉડી ચકાસણી કરતા મોંઘુ હોવાને કારણે) સાધારણ રીતે એચ.આય.વી સંક્રમિત થયેલા માટે નથી વાપરાતી. ચકાસણીનો ત્રુટીઓનો દર પણ થોડો વધારે છે.

Nucleic acid આધારીત ચકાસણી વધી અને એક ૧૪૨ લક્ષાંક આધારે એચ.આય.વીના નિષ્ક્રિય અનુંવાશિકતા સાથે સંબંધ ધરાવતા શુક્રાણુમો અંશનો એક ઉચ્ચ સરક્ષિત ક્ષેત્રમાં સ્થિત અનુક્રમની શોધ કરી. સાલ ૨૦૦૧ થી સંયુકત રાષ્ટ્ર અમેરિકામાં રકતદાન થયા પછી Nucleic acid આધારીત ચકાસણી કરી, "window" ને ૧૨ દિવસના ગાળામાં લવાયો. જેમકે આ ચકાસણી મોંધી છે તે માટે પહેલા અમુક ૧૦-૨૦ નમુનાને ખેંચી તેમને સાથે ચકાસણી કરે છે અને જો ચકાસણી સકારાત્મક આવે તો, પ્રત્યેક નમુનાને વૈયક્તિક રીતે ચકાસવામાં આવે છે. આ ચકાસણીની એક અલગ સંક્રમણ નૈદાનિક પ્રસ્તુતી અને અન્ય એચ.આય.વી-૧ ની નૈદાનિક પ્રસ્તુતી સંક્રમિત રોગીની બિમારીની પ્રગતીના અભ્યાસ માટે માર્કર પ્રયોગશાળાના સંયોજનથી ઉપયોગ કરવાનો રહેશે.

RT–PCR ચકાસણીમાં, વિષાણુ RNA દર્દીના plasama માંથી કાઢવામાં આવે છે અને વિરૂધ્ધ પ્રતિલેખતના વ્યવહારમાં લેવામાં આવે છે, જેથી કરીને વિષાણુના RNA DNA સાથે બંધબેસતા થઈ જાય છે. polymerase chain reaction (PCR) ને લાગુ કરવામાં આવે છે, જેમાં બે દ્રવ્યોને વાપરવામાં આવ્યા છે જે વિષાણુના વંશસુત્ર માટે અદ્વિતીય છે. polymerase chain reaction (PCR) ની પ્રસરવાની પ્રક્રિયા પછી થોડો સમય લાગે છે જેના પરીણામ સ્વરૂપ પ્રસરેલા ભાગોને બાંધી oligonucleotides તેના ક્ષેત્રોમાં બંધાય જાય છે અને તેને લીધે enzyme તપાસ માટે મળી આવે છે. નમુનામાં વિષાણુઓના રાશિના જથ્થા સાથે ત્રણ ગણા પરિવર્તનની માત્રા નિર્ધારિત કરી શકાય છે.

જથ્થાપુર્વક bDNA અથવા ભાગધારક DNA ચકાસણીમાં plasama કેંન્દ્રિયગામી જે વિષાણુને એક્ત્ર કરે છે જે પછી RNA ને છોડવા માટે ખોલવામાં આવે છે. વિષાણુ RNA ને બાધવા ખાસ oligonucleotides મેળવવામાં આવે છે અને વિશિષ્ટ oligonucleotides પાતળીની દિવાલ સાથે બંધાય જાય છે. આને આ રીતે RNA વિષાણુ પણ દિવાલને ચોટાય જાય છે પછી નવા oligonucleotides મેળવવામાં આવે છે જે અલગ અલગ ઠેકાણે સ્થિત RNA ને સાથે બંધાઇ જાય છે. બાકીના oligonucleotides છે અલગ અલગ ઠેકાણે સ્થિત oligonucleotides સાથે બંધાઈ જાય છે.આ સંકેત વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. અંતે, છેવટના oligonucleotides જે oligonucleotides સાથે બંધાઈ ગયા છે તે ઉમેરેલા enzyme સાથે બંધાઈ જાય છે. enzyme ક્રુતીને લીધે રંગમાં પ્રતિક્રિયા થાય છે જે RNA વિષાણુના મુળ નમુનાના જથ્થામાં છે તેની અનુમતિ આપે છે ART ની અસરની દેખરેખ આ ચકાસણી સાથે ક્રમશ: માપનથી દર્દીમાં રહેલ plasama એચ.આય.વી-૧ RNA જે ૨૫૦૦૦ પ્રતી ૧૨ મિલીલીટર કરતા વધારે સુધી છે તેની માટે માન્ય છે.

એચ.આય.વી બાધિત મહિલાઓથી પેદા થયેલ બાળકોમાં ઘણા મહીનાઓ સુધી ખોટા સકારાત્મક પરીણામ આવે છે કારણકે માતાઓ દ્વારે નવજાત બાળકોમાં સંક્રમિતને લડનારા એન્ટીબૉડીસ પ્રવેશે છે જ્યારે કે નવજાત બાળક સંક્રમિત નથી, તેમનામાં એચ.આય.વી એન્ટીબૉડીસ છે અને સકારાત્મક ચકાસણી થાય છે. બીજી ચકાસણી જેવી કે વાયરલ લોડ ચકાસણી જરૂરથી થવી જોઇએ.

સુચના

 
આ આપની સાઈટ છે, સુચના અથવા પ્રતિક્રીયા આવકાર્ય છે. જણાવશો, તો અમો તેના આધારે ઉત્તમ કરવાના પ્રયત્‍નો કરશું.

સુચના જણાવો

વાર્તાપત્ર

 
Newsletters

Link to Aarogya

 

પ્રકાશન

 
Know Your Rights!

અમારીસાથી આઓ