Saturday, Dec 10th

Last update:10:30:34 AM GMT

Headlines:
Load a sample iFrame " href="/gujarati/others/vedio-gujarati">Video-Gujarati
મુખ્ય પાનુ એડ્સ સરકારની એડ્સ માટે પહેલ રાષ્ટ્રીય એડ્સ નિયંત્રણ કાર્યક્રમોની પ્રવૃત્તિઓ

રાષ્ટ્રીય એડ્સ નિયંત્રણ કાર્યક્રમોની પ્રવૃત્તિઓ

Print PDF


રાષ્ટ્રીય એડ્સ નિયંત્રણ કાર્યક્રમોની પ્રવૃત્તિઓ
STI નિયંત્રણ કાર્યક્રમ
ઉદ્દેશ્યો
શારીરિક સંબંધોના લીધે રોગોના પ્રસરણમાં એચ.આય.વીનું સંક્રમણ થવાની શક્યતા ૬% થી ૧૦% છે અને તે કારણે નીચે દર્શાવેલ ઉદ્દેશ્યો છે
  • STI ના દાખલાઓ ઓછા કરવા અને જેને લીધે એચ.આય.વીના પ્રસરણને નિયંત્રણમાં લાવી શકાશે.
  • STI ને લીધે થતી બિમારી અને મૃત્યુના દરને રોકવું.
૧) સ્થાપિત થયેલા STI કેંદ્રો અને કાર્યક્રમની પ્રગતી નીચે મુજબ છે:

વર્ષ MSACS MDACS
નવા સ્થાપિત થયેલા STI રુગ્ણાલયો કુલ નવા સ્થાપિત થયેલા STI રુગ્ણાલયો કુલ
૧૯૯૯-૨૦૦૦ ૩૪ ૩૪
૨૦૦૦-૨૦૦૧ ૩૪
૨૦૦૧-૨૦૦૨ ૩૪
૨૦૦૨-૨૦૦૩ ૧૯ ૩૪ ૧૪
૨૦૦૩-૨૦૦૪ ૫૩ ૧૦ ૨૪
૨૦૦૪-૨૦૦૫ ૫૩ ૨૫
૨૦૦૫-૨૦૦૬ ૫૩ ૧૦ ૩૫
૨૦૦૬-૨૦૦૭ ૫૩ ૩૫

આવી રીતે STI પરનો ઉપચાર સુલભ અને વધુ લોકોને ઉપલબ્ધ થઈ શક્યો

૨) બધા સરકારી ચિકિત્સિય અધિકારો/ સ્વાસ્થય કાર્યકર્તાઓને STIના લાક્ષણિક પ્રબંધન માટે પ્રશિક્ષણ દેવામાં આવ્યુ છે.

૩) આગળના પાનાનો કોઠો બતાવશે કે કેવી રીતે STI ના દાખલાઓ પુર્વ મુંબઈમાં ઓછા મળવા લાગ્યા છે.

૪) મુંબઈમાં વર્ષ ૨૦૦૦ કરતા ૬ ગણા વધારે STI રૂગ્ણાલયોને વધારી, વધુ STI દર્દીઓ સુધી પહોંચાવવાનું શક્ય થયું છે.
STI દાખલાઓ

વર્ષ MSACS MDACS કુલ
૧૯૯૯ ૬૧૮૨૦ ૧૬૦૪ ૬૩૪૨૪
૨૦૦૦ ૫૫૧૨૦ ૧૧૩૭૭ ૬૬૪૯૭
૨૦૦૧ ૪૬૪૫૦ ૮૦૩૬ ૫૪૪૮૬
૨૦૦૨ ૩૭૭૩૪ ૧૦૩૧૯ ૪૮૦૫૩
૨૦૦૩ ૩૦૫૫૫ ૭૯૫૩ ૩૮૫૦૮
૨૦૦૪ ૨૫૧૮૩ ૧૪૪૪૨ ૩૯૬૨૫
૨૦૦૫ ૨૧૫૯૦ ૨૦૨૩૮ ૪૧૮૨૮
૨૦૦૬ ૨૮૯૦૩ ૨૪૮૬૨ ૫૩૭૬૫
૨૦૦૭ (માર્ચ ૦૭ સુધી) ૮૯૮૧ ૬૪૧૧ ૧૫૩૯૨

લક્ષિત દરમ્યાનગિરી
ઉદ્દેશ્ય
ભેદ અને સીમાપરની જનસંખ્યામાં પ્રસરણનો દર ઓછો કરવો, જે NACP ના બીજા ચરણનો મહત્ત્વપુર્ણ ઘટક છે. નિમ્નલિખિત તખ્તામાં ૧૯૯૯ સુધીની પ્રગતિ જે બીજા ચરણની શરૂઆત પહેલાની છે તે દેખાડવામાં આવી છે.

અનુક્રમ સમુદાય MSACS MDACS AVERT BMGF કુલ
લૈંગિક વ્યવસાયિક ૨૩ ૧૦ ૨૬ ૬૫
ટ્રક ચાલક
પ્રવાસી કામગાર ૧૧
સમલૈંગિક ૧૦
વ્યસની
SC\TG
કેદીઓ
ઝુપડપટ્ટીવાળા
અન્ય (મિશ્ર)
  કુલ ૨૪ ૨૩ ૩૮ ૩૦ ૧૧૫

NACP દ્વારા નિરોધને પ્રોત્સાહન
ઉદ્દેશ્યો
મહારાષ્ટ્ર રાજ્યમાં ૨૦૦૬ ની નિરોધની સ્થિતી

અનુંક્રમ નિરોધની પુર્તતા કરેલા પ્રકાર નિરોધની આવશ્યકતા લાખમાં નિરોધની પ્રાપ્તી લાખમાં નિરોધની વહેંચણી લાખમાં
મોફત પુર્તતા ૪૦૦.૦૦ ૩૭૯.૦૦ ૧૩૮.૭૪
સામાજીક પ્રચાર ૫૦.૦૦ ૬૦.૦૦ ૧૦.૧૨
કુલ ૪૫૦.૦૦ ૪૩૯.૦૦ ૧૪૮.૮૬

માહિતી, શિક્ષણ અને સંવાદ (IEC)
  • (IEC) નો વાપર જાગૃતી લાવવા, દૃષ્ટિકોણ અને વ્યવહારમાં બદલ લાવવા માટે થાય છે.
  • MSACS દ્વારા થિયેટર સમુહો, લોક કલાકારો, પત્રિકા પ્રકાશન પોસ્ટરો, બેનરો, ટેલીવીઝનની જગ્યાનો, રેડીયોની પ્રાસરંગી, પ્રદર્શન સમુહ, સમાચાર પત્રોમાં જાહેરાત વગેરેનો માધ્યમથી રાજ્યભરમાં વ્યાપક જાગૃતી અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યા.
કાર્યક્રમો
જ્યારે જગભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્વાસ્થય દિવસ મનાવવામાં આવે છે, MSACS આ દિવસે માધ્યમોના સંગઠીત કાર્યક્રમનું આયોજનથી મનાવે છે. અભિયાનના એક ભાગ રૂપે રાજ્ય અને ક્ષેત્રીય સ્તર પર અખબારમાં જાહેરાતો પ્રકાશિત કરે છે.

૧ મે મહારાષ્ટ્ર દિવસ
MSACS મહારાષ્ટ્ર દિવસ માધ્યમોના સંગ્રહીત કાર્યક્રમોના પ્રકાશનથી મનાવે છે. અભિયાન એક ભાગ રૂપે રાજ્ય અને ક્ષેત્રીય સ્તર પર અખબાર જાહેરાતો પ્રકાશિત કરે છે.

૧ ઓક્ટોબર ૨૦૦૬ સ્વૈચ્છિક રક્તદાન દિવસ
૧ ઓક્ટોબર ૨૦૦૬ સ્વૈચ્છિક રક્તદાન દિવસ શિબિર મહારાષ્ટ્રના પ્રત્યેક જીલ્લામાં આયોજન કરવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રસંગે જાહેરાતોથી જાગૃતી અને સહયાદ્રી (મરાઠી) MSACS દ્વારા અખબારો, Zee TV મરાઠી, C TV વગેરેમાં પ્રસારણના ટી.વીના માધ્યમથી જાહેરાતોને પ્રસારિત કર્યા.

૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૦૬ - વિશ્વ એડ્સ દિવસ
જે લોકો એચ.આય.વી\એડ્સ મહામારીના વિરોધમાં કામ કરી રહયા છે તેમની માટે મહત્ત્વનો દિવસ છે. આત્મપરિક્ષણનો દિવસ છે અને જરૂરી હોય તો યોજનાની રચનાને બહતી આગળના વર્ષોની યોજના કરી અને વ્યક્તિગત રીતે અથવા સંગઠનો જે એચ.આય.વી\એડ્સને રોકવાના ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહયા છે તેમના પ્રયાસોની પ્રશંસા કરવાનો દિવસ છે આજ દિવસ છે જ્યારે પુરી દુનિયા સાથે એચ.આય.વી\એડ્સને રોકવાના માટે સંપર્ક કરી શકાય છે. આ વર્ષ MSACS દ્વારા વિશ્વમાં એડ્સ દિવસ (WAD) બધા જીલ્લાઓમાં સભાના આયોજન, પત્રકારોના મેળાવડા, મહાવિદ્યાલયના વિદ્યાર્થીયોની વકૃત્વ સ્પર્ધા, લૈંગિક સંબંધ વ્યવસાયિક અને ટ્રક ડ્રાયવરોના સંમ્મેલનો વગેરેનું આયોજન કરી મનાવવામાં આવે છે. અલગ અલગ અખબારો, ટીવી પ્રસારણો, રેડીયોમાં જાહેરાતી દેવામાં આવે છે. મોબાઇલ ફોનના સંપર્કથી સંદેશ (SMS), આખા એક મહીના માટે મુંબઈ-નાશિક ચાલતીની બે બસો પર રોકથામના સંદેશો ચિતરવામાં આવે છે.

કરિઅર (Career) મહોત્સવ
યુવાઓમાં એચ.આય.વી/એડ્સના ખતરાની જગૃતિ લાવવા MSACS પુના સાંસ્કૃતિક વૈભવ ટ્રસ્ટ, પુનેની મદદથી કરિઅર (Career) મહોત્સવની પુનામાં આયોજન કર્યુ જ્યા હજારો વિદ્યાર્થીઓએ ભાગ લીધો. આ પ્રસંગો મોટા પાયાપર પ્રદર્શનની જગ્યા, અખબારમાં જાહેરાતો, બેનરો, પાટીયા, પોસ્ટર, ટી-શર્ટ અને ટોપિઓ એચ.આય.વી\એડ્સના સંદેશોવાળા હતા તેનું આયોજન કરવામાં આવ્યું.

નારાયણ ગામમાં તમાશા ઉત્સવ
પુનામાં જાગૃતિ લાવવા હતુ નારાયણ ગામમાં તમાશા મંડળોની હરિફાઇ મહારાષ્ટ્ર સરકાર નિર્દેશનાલય મંત્રાલયના સહયોગથી આયોજન કર્યુ અલગ અલગ મંડળોમાંથી ૧૦૦ કલાકારો એ હરિફાઇમાં ભાગ લિધો. ૧૫૦૦૦ પ્રશંસકોમાં ઉપસ્થિતી રાખી.
NACP દ્વારા મહોત્સવ
થાણા, વસંત મહોત્સવ’ ૦૬
યુવાઓમાં જાગૃતિના પ્રસાર માટે વસંત મહોત્સવને થાણામાં ૨૦૦૫ નવેમ્બરમાં રાખવામાં આવ્યો. સુવિખ્યાત સંગીત નિર્દેશક બપ્પી લહેરી, આદેશ શ્રીવાસ્તવ અને પ્રસિદ્ધ કવી અશોક નાયગાંવકર, ત્યાગરાજ બાડીલકરના સહભાગી સાંસ્કૃતિક કાર્યક્રમ જીવંત બન્યું. કાર્યક્રમનું આયોજન સમનવય પ્રતિષ્ઠાન દ્વારા કરવામાં આવ્યુ હતું.

સૃજન ૦૬ બારામતી
સૃજન ૦૬: બારામતીમાં યુવા ઉત્સવ કૃષિ વિકાસ ટ્રસ્ટ, બારામતી દ્વારા આયોજીત કરવામાં આવ્યો હતો. એચ.આય.વી/એડ્સ જાગૃતિને લાગતા પથચારયો, ચર્ચા અને ચિત્રકલા સ્પર્ધાઓનું આયોજન કરવામાં આવ્યુ હતું.

અષાઢી એકાદશી મહાયાત્રા, પંઢરપુર, જીલ્લો સોલાપુર
પંઢરપુરના રૂપમાં ભારતનું પ્રસિદ્ધ તીર્થ સ્થળોમાંનુ એક છે. જ્યાં લાખો શ્રધ્ધાળુઓ અષાઢી એકાદશી અને મેઘી એકાદશીના દિવસે અનુક્રમે દર વર્ષે જે જુલાઇ અને ફેબ્રુઆરી મહીનામાં આવે છે ત્યાં પ્રસંગે નિયમિત રૂપે આવે છે. આ વર્ષે MSACS દ્વારા ૪ થી ૮ જુલાઇ, ૨૦૦૬ સુધી મોટા પાયા પર જાગૃતિ અભિયાનનું આયોજન કર્યુ હતું.

ગોકુળાષ્ટમી ઉત્સવ
એચ.આય.વી\એડ્સ માટેની જાગૃતિ લાવવા, MSACS દ્વારા સારી રીતે પરિચિત એવા ધાર્મિક ગોકુળાષ્ટમી ઉત્સવને પ્રાયોજીત કરવામાં આવ્યુ જે આયોજન થાણા જીલ્લામાં ૧૬ ઑગસ્ટ,૨૦૦૬ માં સંઘર્ષ- સચ્ચાઈ માટે ખોટાથી લડાઇ દ્વારા કરવામાં આવ્યું. લાખો યુવાનોએ ઉત્સવમાં ભાગ લીધો. યુવાનોમાં એચ.આય.વી\એડ્સની જાગૃતિ લાવવા, એચ.આય.વી\એડ્સના સંદેશાવાળા ટી-શર્ટનું વિતરણ કરવામાં આવ્યુ, લાલ રિબન દેવામાં આવી, પથનાય્યો પ્રદર્શિત થયા, પત્રિકાઓ વહેચવામાં આવી, પોસ્ટરો અને તરંગો જેને સંદેશ સાથે ચિત્રિત કરી થાણામાં રથની બધી બાજુએ લગાડી ફેરવવામાં આવ્યો.

નવરાત્ર ઉત્સવ
ઔરંગાબાદ, પુના, ગડચિરોલી, અમરાવતી, નાસિક, ઓસ્માનાબાદ, થાણા જેવા શહેરોમાં ખાસ કરીને યુવાન પેઢીમાં એચ.આય.વી\એડ્સની જાગૃતી લાવવા MSACS દ્વારા જાણીતા ધાર્મિક નવરાત્ર ઉત્સવ પ્રાયોજીત કરવામાં આવ્યો.

દિવાળી ઉત્સવ
જેમકે દિવાળી ઉત્સવ ભારતનો એક પ્રખ્યાત સાંસ્કૃતિક ઉત્સવ છે. આ પ્રસંગે MSACS દ્વારા પ્રકાશન, અખબારો અને તાંત્રિક ઉપકરણના માધ્યમની જાગૃતીની જુંબેશનું આયોજન કર્યો હતું . ૧૦૦ દિવાળી પ્રકાશનો દ્વારા MSACS ની જાહેરાતો કરવામાં આવી.

ધાર્મિક અભિયાન
અલગ અલગ NGO ની સાથે મળીને MSACS આંગણવાડી, પંઢરપુર, સોલાપુર, લાતુર વગેરે ઠેકાણે ધાર્મિક અભિયાનોમાં શિબિરનું આયોજન કર્યુ હતું.

કાર્યશાળાઓ
નાગપુર, લાતુર, સાંગલી, કોલ્હાપુર, વાશિમ, ઓસ્માનાબાદમાંના રાજનિતિક, ધાર્મિક નેતાઓ માટે એચ.આય.વી\એડ્સના સંદર્ભની માહિતી માટે કાર્યશાળાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

રાષ્ટ્રીય ફુટબૉલ સ્પર્ધા ૦૭
MSACS પ્રાયોજીત, અભિજીત કદમ મેમોરીયલ ટ્રસ્ટ આયોજીત રાષ્ટ્રીય ફુટબૉલ સ્પર્ધાનો ૪૦,૦૦૦ થી વધારે પ્રસંશકોએ રમતનો આંનદ લિધો.

સિધ્ધેશ્વર Agro–tech ૦૭ લાતૂર
શ્રી સિધ્ધેશ્વર Agro–tech ૦૭ લાતૂરે રાજ્ય સ્તરીય પ્રદર્શન, દુધ સ્પર્ધા, કૃષી પ્રદર્શન, ખુલ્લી ચર્ચા અને સ્ત્રી મેળાવાનું સિધ્ધેશ્વર અને રતનેશ્વર લાતુર યાત્રામાં આયોજન કર્યુ હતું જે ખાસ કરિને કૃષી ક્ષેત્રમાં કાર્યરત સ્ત્રીઓ માટે હતું. ૧૨-૧૫ લાખ લોકો યાત્રામાં આવશે એવું અનુમાન હતું.

રાજ્યસ્તરીય પથનાટય અભિયાન
મહારાષ્ટ્રના દરેક જીલ્લામાં ૨૧ નાટક મંડળની મદદથી સિધ્ધેશ્વર MSACS દ્વારા પથ પથનાટય અભિયાનનું આયોજન કર્યુ હતુ. પ્રત્યેક સમુહ ૩૫ પ્રયોગ કરશે જેને લીધે તેમને દીઘેલા બધા જીલ્લાઓ લેવાય જશે. ૭૦૦ કરતા વધારે પથનાટયોના પ્રયોગો રાજ્યભરમાં આયોજીત કરવામાં આવ્યા.
NACP ની પ્રોત્સાહન સંબંધી ક્રિયાઓ
મીડીયા પોસ્ટ જાહેરાત અભિયાન
MSACS દ્વારે ભારત સરકારના ટપાલ ખાતા સાથે હાથ મેળવી પોસ્ટકાર્ડ, આંતર્દેશીય પત્ર, મેઘદુત કાર્ડના માધ્યમથી એક મીડિયા પોસ્ટ જાહેરાત અભિયાનનું આયોજન કર્યુ જેમાં કાર્ડો જીલ્લાના ટપાલ કાર્યાલયમાંથી આખા મહારાષ્ટ્રમાં વિતરણ કરવામાં આવ્યું.

MSACS અને એચ.આય.વી/એડ્સને રોકવા ફરતી દિનદર્શિકા
MSACS દ્વારા MSACS અને એચ.આય.વી\એડ્સને રોકવાને લાગતા વળગતી વાર્ષિક દિનદર્શિકા બનાવવામાં આવી જેની વ્યાપક રૂપમાં સાધારણ લોકો અને ક્ષેત્રમાં કામ કરતા લોકો દ્વારા પ્રશંસા કરવામાં આવી.

યાંત્રિક માધ્યમનો ઉપયોગ
All India Radio
MSACS દ્વારા સાલ ૨૦૦૬ વિશ્વ એડ્સના દિવસે એચ.આય.વી\એડ્સ પર આધારિત મરાઠી નાટક "તન-મન" ના પ્રસારણને પ્રાયોજિત કર્યુ અને એચ.આય.વી પૉઝીટીવ વ્યક્તિ અને ક્ષય રોગના દર્દીઓની મુલાકાતો પણ પ્રાયોજિત કરી. આંતરરાષ્ટ્રીય માદક પદાર્થ વિરોધી દિન ૨૦૦૬ નિમિત્તે ખાસ જીવંત પ્રસારણ કાર્યક્રમ પ્રદર્શિત કર્યો. વિદ્યાર્થિઓ માટે લોકકલા અકાદમી દ્વારા આયોજીત કાર્યક્રમ પ્રાયોજીત કર્યો.

ટેલીવીઝન
MSACS દ્વારા મહારાષ્ટ્રના અલગ અલગ ટીવી ચેનલો પર વીસીટીસી, લોહી સુરક્ષા, STI, કલંક અને ભેદભાવ, બાળક ભેદભાવ જેવા ૧૩૯ ભાગોનું પ્રસારણ કર્યુ.

શાળાના કિશોરો માટે જીવન કૌશલ્ય શિક્ષણ કાર્યક્રમ (SALSEP)
ઉદ્દેશ્ય
(SALSEP) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આત્મ અને સામાજીક જાગૃતી, સંવાદ અને વાટાઘાટ કરવાનું કોશલ્ય અને યૌન સ્વાસ્થય આ સંબંધમાં નિર્ણય લેવાના પહેલું પર શિક્ષકો અને વિદ્યાર્થિઓમાં જીવન કોશલ્યનું શિક્ષણ દેવાનો છે.
  • ૧૯૯૪ થી NACO અને UNICEF સાથે કાર્યક્રમને અમલમાં લાવવામાં આવ્યુ છે. ત્યાં આગળ ૨૧,૨૫૭ શાળાઓ છે અને ૧૯૯૪ પછીથી એડ્સ રોકવાના અને શિક્ષિત કરવાના કાર્યક્રમ (APEP) ના અંતર્ગત ૨૦,૫૦૯ શાળાઓને ટપ્પો પુરો કર્યો..
  • જ્યારે ૨૦૦૪-૦૫ માં SALSEP ના નામે કાર્યક્રમ અમલમાં આવ્યો ત્યારથી પહેલા ચરણમાં લક્ષિત ૮૩૭૨ શાળાઓમાંથી ૫૫૧૧ શાળાઓ સુધી પહોંચી શક્યા.
  • SRG રાજ્ય સંશાધન સમુહને પ્રશિક્ષણ આપશે જે શાળાઓના મુખ્યાધ્યાતમકો અને શિક્ષકોને પ્રતિશિક્ષણ આપશે. અત્યાર સુધીની પ્રશિક્ષણની પરિસ્થિતી SRG ૨૦૪ અને DRG ૧૮૫૨, ૯૪૪૦ શિક્ષકોને પ્રશિક્ષણ દેવામાં આવ્યું.
કાર્યક્રમ
વર્ગ ૯ અને ૧૧ ના વિદ્યાર્થીઓને શિક્ષકો દ્વારા એક વર્ષમાં ૧૬ કલાક્નું સત્ર દેવામાં આવશે. આના માટેની પ્રશિક્ષણ સામગ્રી વિકસિત કરવામાં આવી છે.

મુંબઈમાં આ કાર્યક્રમને MDACS અને UNICEF દ્વારા જનસ્વાસ્થય વિભાગ MCGM, રાજ્ય શિક્ષણ વિભાગના મારફત આયોજન કરવામાં આવ્યુ. માધ્યમિક શાળાઓ અને કનિષ્ક મહાવિદ્યાલય જે સ્કુલ સાથે સંલગ્ન છે ત્યા બધી શાળાઓમાં શરૂ કરવામાં આવ્યુ છે.
લોહીની સુરક્ષા
ઉદેશ્ય
લોહીની પેઢીઓને લોહીની ઉપલબ્ધતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરે છે.

લોકોમાં સ્વૈચ્છિક રીતે મોફત રકતદાન માટે જાગૃત અને પ્રેરિત કરવાનો છે. ૧૯૯૯ પછીના સરકારી યાદીમાં નોધાયેલા મુંબઈ સહિત રકત પેઢીઓની સ્થિતી આ પ્રકારે છે.

ક્રમાંક વર્ષ નોંધાયેલા રક્તપેઢીની સંખ્યા
૧૯૯૯ ૨૨૫
૨૦૦૦ ૧૦
૨૦૦૧ ૧૪
૨૦૦૨ ૧૫
૨૦૦૩
૨૦૦૪ ૧૧
૨૦૦૫ ૦૨
  કુલ ૨૮૫
* ૨૮૫ માંથી, ૨૫૨ કાર્યરત છે.

ઉપલબ્ધિયો
૧૯૯૯ પછી થયેલ કુલ રકત સંગ્રહ ઉલ્લેખનીય છે જે આ પ્રમાણે છે:

વર્ષ રક્ત સંગ્રહ સ્વૈચ્છિક સંગ્રહ એચ.આય.વી Sero
લાખમાં (%) પ્રતિક્રિયાશીલતા (%)
૧૯૯૯ ૫.૮૬ એકમો ૪૯.૩ ૧.૪
૨૦૦૦ ૬.૪૯ એકમો ૫૪.૨૯ ૧.૨
૨૦૦૧ ૬.૯૬ એકમો ૬૫.૧ ૧.૧
૨૦૦૨ ૭.૪૩ એકમો ૬૬.૯૪ ૦.૯૫
૨૦૦૩ ૭.૭૫ એકમો ૭૧.૪૫ ૦.૭૮
૨૦૦૪ ૮.૩૪ એકમો ૭૩.૫૬ ૦.૭૪
૨૦૦૫ ૮.૭ એકમો ૭૪.૫૬ ૦.૬૬
૨૦૦૬ ૯.૨૨ ૮૧.૩ ૦.૫૮
માર્ચ ૨૦૦૭ સુધી ૧.૧૧ ૮૧.૧ ૦.૫૪
(બધા આકડા મુંબઈ સહિત મહારાષ્ટ્રના છે.) MSACS અને MDACS ના પ્રયત્નોથી Sero પૉઝીટીવીટી (અસુરક્ષિત લોહી)નો દર પર ઓછો થયો છે (કોષ્ટક ઉપર)
એકીકૃત પરામર્શ\સલાહ અને તપાસણી કેંદ્રની સ્થાપના (ICTC)
એકીકૃત પરામર્શ\સલાહ અને તપાસણી કેંદ્રની સ્થાપના (ICTC) એચ.આય.વી\એડ્સની પુરી અને સાચી માહિતી પ્રજાના બધા વર્ગો માટે પ્રદાન કરે છે. નાકો દ્વારા આ કેંદ્રોના માધ્યમથી સ્વૈચ્છિક પરામર્શ\સલાહ અને તપાસણીની વ્યાપક કરવાની ભળામણ કરી છે કારણકે સાર્વજનિક સ્વાસ્થય યોજનાથી ધોકેદાયક વ્યવહાર ઓછો કરવા અને નિરોધનો વપરાશ વધારવામાં આ કાર્યક્રમ અસરકારક સાબિત થયા છે.

વર્તમાનમાં કુલ ૬૦૪ એકીકૃત પરામર્શ\સલાહ અને તપાસણી કેંદ્રની સ્થાપના ICTC જનરલ, GFATM–II (PPTCT) અને GFTAM – II (HIV–TB) અંતર્ગત કાર્યરત છે. વાર્ષિક કાર્ય યોજના ૨૦૦૬-૨૦૦૭ ના અનુસાર, નાકો દ્વારા ICTC ને પુન:વિતરીત કર્યા છે અને હવે ૩૬ ICTC (જનરલ શ્રેણી, ૫૦૩ ICTC (PPTCT) શ્રેણી અને ૬૫ નવા ICTC (HIV-TB) શ્રેણીમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવ્યા છે.

પ્રકાર ૩૧.૦૩.૨૦૦૭ પ્રમાણે
MSACS MDACS
ICTC (જનરલ) ૩૬ ૧૭
ICTC (PPTCT) ૫૦૩ ૪૬
ICTC( HIV–TB) ૬૫ ૧૧
કુલ ૬૦૪ ૭૪

સ્વૈચ્છિક પરામર્શ\સલાહ અને તપાસણી સેવાઓ (VCTS)
ઉદ્દેશ્ય
  • જેમની ઇચ્છા હોય તેમને તપાસણી અને પરામર્શ\સલાહની સુવિધાઓ પ્રદાન કરવી.
  • મહામારીની પ્રવૃત્તિ ઉપર નજર રાખવી.
  • લોકોને પરામર્શ\સલાહની મદદથી એચ.આય.વીના સંક્રમણથી ઝઝુમવાની તાકાત આપવી.
પ્રદર્શન
(VCTC) ના પ્રદર્શનમાં આવેલો સુધાર આ પ્રમાણે છે:

દર્શક જાન્યુઆરી થી માર્ચ ૨૦૦૭
Ex મુંબઈ મુંબઈ કુલ
કુલ તપાસણી ૫૩૪૪૫ ૪૦૪૪૨ ૯૩૮૮૭
એચ.આય.વી બાધિત ૬૦૨૫ ૪૦૬૦ ૧૧૦૮૫
% બાધિત ૧૩.૧૪ ૧૦.૦૪ ૧૧.૫૯
સીધા તપાસાયેલા ૩૧૦૦૧ ૨૬૨૮૩ ૫૭૨૮૪
સીધા એચ.આય.વી બાધિત ૪૧૩૨ ૨૮૬૨ ૬૯૯૪
% બાધિત ૧૩.૩૩ ૧૦.૮૯ ૧૨.૧૧
% સીધા ગયેલા ૫૮.૦૧ ૬૪.૯૯ ૧૬.૫૫

એચ.આય.વી ટીબી સમન્વય ગતિવિધી
ઉદ્દેશ્ય
  • એચ.આય.વી - ટીબીના દર્દીઓમાં ઉપચાર સેવા ઉપલબ્ધ બનાવવી.
  • એચ.આય.વી - ટીબી ના સહસંક્રમણને દર્શાવવા VCTC- RNTCP માં સમન્વય સુધારવું.
  • VCTC- RNTCP(સુધારિત રાષ્ટ્રીય ક્ષયરોગ નિયંત્રણ કાર્યક્રમ) સમન્વય કાર્યક્રમ જુન ૨૦૦૨ માં શરૂ કરવામાં આવ્યો. VCTC માં સલાહકારો, શંકાસ્પદ ટીબીના દર્દીઓ ઓળખી તેમને માઈક્રોસ્કોપી કેંદ્ર જે તેજ રૂગ્ણાલયમાં હોય છે ત્યા મોકલવામાં પારંગત હોય છે. તેવીજ રીતે જો વ્યક્તિ એચ.આય.વીના સંક્રમણ માટે શંકાસ્પદ લાગતો હોય તો તેને VCTC માં મોકલી આપે છે. વ્યક્તિ ટીબીના સંક્રમણના શંકાસ્પદ પરિસ્થિતિમાં જણાતો હોય તો DOT ના દ્વારા દવાઓ પ્રદાન કરવામાં આવે છે. DOT (Direct Observation Treatment)
પાલકથી બાળકમાં થતું પ્રસરણને રોકવું
ઉદેશ્ય
  • પાલક્થી બાળકમાં થતું એચ.આય.વી\એડ્સના સંચરણને રોકવુ.
  • પરામર્શ/સલાહની સેવાઓ પ્રદાન કરવી.
  • લોહીના તપાસણીની સુવિધા પ્રદાન કરવી.
  • જો પાલક બાધિત હોય તો માતા અને બાળકને નેવિરેપીન (Nevirapine) પ્રદાન કરવી.
કાર્યક્રમની શરૂઆત સપ્ટેંબર, ૨૦૦૨ માં ખાનગી અને સરકારી મેડીકલ મહાવિદ્યાલયોમાં થઈ.

ગર્ભાવસ્થાની નૈદાનિક તપાસણી કરતા પહેલી બધી ગર્ભવતી સ્ત્રિઓને પ્રસવ રૂગ્ણાલયોમાંના સમુહ પરામર્શ\ સલાહ અને શિક્ષણમાં ઉપસ્થિત રહેવું પડે છે. સલાહ\ પરામર્શ પછી જે કોઇ સ્વઈચ્છાથી એચ.આય.વીની તપાસણી કરવા માગે છે, તેમના લોહીના નમુનાને લેવામાં આવે છે અને એચ.આય.વી તપાસણી પ્રક્રિયા શરૂ થાય છે. એચ.આય.વી તપાસણી માટે ત્રણ પ્રકારના ઝડપી તપાસણીના સંચયનો વાપર કરવામાં આવે છે. ગર્ભવતી સ્ત્રિયો જે ત્રણે તપાસણીના સંચયમાં સકારાત્મક આવે છે તેમની પછી તપાસણી સલાહ\ પરામર્શ થાય છે. પ્રસવ પ્રક્રિયા દરમ્યાન એક નેવિરિયન ગોળી Sero પૉઝીટીવ સ્ત્રીઓને મુખ દ્વારા દેવામાં આવે છે. નવજાત બાળકને પણ એક ખોરાક નેવિપેરીન દ્રવ્યનો દેવામાં આવે છે.

PPTCT કાર્યક્રમના કામગિરી બજાવણી આ પ્રમાણે છે:

સુચકનું નામ જાન્યુયારી થી માર્ચ ૨૦૦૭
EX મુંબઈ મુંબઈ કુલ
નવા નોંધાયેલા ANC અને પરસ્પર પ્રસુતી માટે આવેલી સ્ત્રિયોની સંખ્યા ૧૪૯૪૬૫ ૨૯૩૮૫ ૧૭૮૮૫૦
સ્ત્રીયો જેને સલાહ\પરામર્શ (બંને નોંધાયેલાઅને તત્કાળ) દેવામાં આવી તેની સંખ્યા ૧૩૭૮૮૯ ૨૮૨૭૭ ૧૬૬૧૬૬
સ્ત્રીયો જેને એચ.આય.વી તપાસણી સ્વીકારી (બંને નોંધાયેલા અને તત્કાળ) ની સંક્યા ૧૦૫૩૫૧ ૨૬૯૬૬ ૧૩૨૩૧૭
સ્ત્રીયો જે એચ.આય.વી બાધિત મળી આવી ૮૫૩ ૨૪૪ ૧૦૯૭
માતા અને બાળક બંનેને NVP મળી તેની સંખ્યા ૩૨૬ ૯૨ ૪૧૦

એન્ટીરેટ્રોવાયરલ થેરપી નું પ્રમાણ વધારવું
ભારત સરકારે એન્ટીરેટ્રોવાયરલ થેરપીની તજવીજનો સમાવેશનો નિર્ણય PLWHA ની કાળજી અને આધાર માટે લીધો છે. WHO ના પહેલાના ભાગ રૂપે ૩/૫ ની પ્રમાણે ભારત સરકારે એન્ટીરેટ્રોવાયરલ થેરપી શરૂઆતમાં ૧ લાખ એચ.આય.વી\એડ્સના દર્દીઓને પ્રદાન કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. એન્ટીરેટ્રોવાયરલ થેરપી પ્રદાન કરવાના આદેશને લીધે મેડીકલ કૉલેજના રૂગ્ણાલયોમાં કાર્યક્રમની શરૂઆત કરવાનો નિર્ણય લીધો અને શરૂઆતના ચરણમાં ચિકિત્સા, OBGY, બાલરોગ, STI અને સુક્ષ્મ જીવવિજ્ઞાની, PSM, છાતી અને ક્ષયરોગના શાખાના શિક્ષકોને જે જે હૉસ્પિટલના સમુહ, મુંબઈ જે NACO માન્યતા પ્રાપ્ત મધ્યવર્તી પ્રશિક્ષા કેંદ્ર છે તેમના દ્વારા પ્રશિક્ષણ દેવામાં આવ્યુ.

WHO દ્વારા બી.જે મેડીકલ કૉલેજ, પુણે, ગવ્હરમેંટ મેડીકલ કૉલેજ, મિરજ, અને ગવ્હરમેંટ મેડીકલ કૉલેજ, નાગપુર, નારી પુણેને સીધે સીધુ એન્ટીરેટ્રોવાયરલ દવાની પુર્તતા કરી છે. કુલ ૪ એન્ટીરેટ્રોવયરલ થેરપી કેંદ્રો મુંબઈમાં અને ૪ એન્ટીરેટ્રોવયરલ કેંદ્રો મહારાષ્ટ્રના અન્ય ભાગોમાં MSACS દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે.
NACP ની કામગિરીની બજાવણી
કામગિરીની બજાવણી દર્શાવતો તખ્તો આ પ્રમાણે છે

ક્રમ મેડીકલ કૉલેજ કુલ જીવીત દર્દીઓ અને એન્ટીરેટ્રોવાયરલ પર
પુરૂષ સ્ત્રી TG/TS બાળક કુલ
જે.જે રૂગ્ણાલય, મુંબઈ ૨૫૮૮ ૧૨૬૮ ૧૩૨ ૩૯૮૮
સાયન રૂગ્ણાલય ૩૯૮ ૨૦૮ ૮૦ ૬૯૦
કે.ઈ.એમ રૂગ્ણાલય ૭૨૭ ૩૬૨ ૯૨ ૧૧૮૪
નાયર રૂગ્ણાલય ૪૩૨ ૨૪૬ ૨૫ ૭૦૩
  કુલ (A) ૪૧૪૪ ૨૦૮૪ ૩૨૯ ૬૫૬૧
PVPG સાંગલી ૧૦૬૬ ૭૭૧ ૨૧૬ ૨૦૪૩
સસુન જનરલ રૂગ્ણાલય, પુણે ૧૦૯૮ ૮૧૨ ૨૩૮ ૨૧૪૮
Government Medical Hospital, નાગપુર ૯૬૯ ૩૮૯ ૧૩૫ ૧૪૯૩
NARI ૧૧૭ ૬૦ ૧૭૭
ધુળે ૨૪૯ ૮૮ ૨૦ ૩૫૯
૧૦ અકોલા ૧૫૯ ૪૯ ૧૩ ૨૨૧
૧૧ ઔરંગાબાદ ૩૩૯ ૧૩૦ ૩૦ ૪૯૯
૧૨ SRTR અંબેજોગાઇ, બીડ ૫૧૯ ૨૭૪ ૧૦ ૮૦૩
૧૩ યવતમાળ ૧૮૪ ૬૯ ૧૪ ૨૬૭
  કુલ (B) ૪૭૦૦ ૨૬૪૨ ૬૭૬ ૮૦૧૮
  એકત્રિત સંખ્યા (A+B) ૮૮૪૪ ૪૭૨૬ ૧૦૦૫ ૧૪૫૮૩

ઉપરાંક્ત સંસ્થાનોને આક્સ્મિક ખર્ચા માટે ૩.૧ લાખ પ્રદાન કરવામાં આવે છે. GFATM ના ત્રીજા ફેરા અતંર્ગત PPCTC માટે ગર્ભવતી માતાઓ, તેમના બાળકો અને પતી અથવા પત્ની માટે મેડીકલ કૉલેજ સંસ્થાઓના માધ્યમથી એન્ટીરેટ્રોવાયરલ થેરપી ઉપલબ્ધ કરવાનો પ્રસ્તાવ છે.

દેખરેખ અને આધાર: સામુદાયિક દેખરેખ કેંદ્ર (CCC)
ઉદ્દેશ્ય
  • વ્યાપક સ્વાસ્થય દેખરેખોમાં દેખરેખ અને આધારનો ક્રમ ચાલુ રહે.
  • સ્વાસ્થય દેખરેખ પ્રણાલીના પ્રયત્નોમાં વૃધ્ધિ થતી રહે.
  • એન્ટીરેટ્રોવાયરલ ઉપચાર માટે પ્રવેશ.
  • પોષણ પ્રદાન કરવુ.
  • લાક્ષણિક સંક્રમણ માટે નૈદાનિક પ્રબંધન.
ઉપલબ્ધિયો
  • પ્રત્યેકને CCC ને ૧૦ પથારી માટે વાર્ષિક જોગવાઈ રૂ.૧૯,૪૮,૭૪૦ ની પ્રદાન કરવામાં આવી છે.
  • મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એક ૫૦ પથારી બાજુ CCC છે જે એપ્રિલ ૨૦૦૦ થી બેલ એયર રૂગ્ણાલય સાતારા જીલ્લામાં સ્થિત છે.
  • આજ સુધી ૧૫૦૦ દર્દીઓની CCC એ વ્યવસ્થા કરી છે.
  • ૨ CCC મુંબઈમાં MDACS ના ક્ષેત્રાધિકારમાં છે તે.
    • સર્વોચ્ચ રૂગ્ણાલય ૨૦૦૨ માં સ્થાપિત.
    • નિરામય નિકેતન ૨૦૦૩ માં સ્થાપિત
  • ૫CCC Avert સમિતી દ્વારા સ્થાપિત કરવામાં આવી.
  • ૫CCC ૨૦૦૬-૦૭ માં સ્થાપિત થયી જોઇએ (કોલ્હાપુર, અહમદનગર, થાણા, ચંદ્રપુર, (લાતુર) એવી MSACS ની પ્રસ્તાવના છે.

ડ્રૉપ ઇન સેન્ટરો
ઉદ્દેશ્ય
  • સંક્રમિત અને પ્રભાવિત લોકો માટે ઓછા દરમાં દેખરેખ અને આધાર પ્રદાન જરવો.
  • ઓછા દરમાં દેખરેખ અને સમુદાય સુધી પહોંચી સેવાઓ પ્રદાન કરવી.
મહારાષ્ટ્રમાં 7DIC’s છે જેમાંથી ૩ MSACS દ્વારા અનુદાનિત છે તે આ પ્રમાણે છે. +ve પીપલ્સ નેટવર્ક દ્વારા સંચાલન કરવામાં આવે છે.

૧) અહમદનગર
૨) પુના
૩) બીડ
૪) ચંદ્રપુર

MDACS દ્વારા અનુદાનિત મુંબઈમાં સ્થિત 4 DIC’s આ પ્રમાણે છે,
૧) સાયન રૂગ્ણાલય ૨) નાયર રૂગ્ણાલય
૩) કે.ઈ.એમ રૂગ્ણાલય ૪) જે.જે રૂગ્ણાલય
MSACS દ્વારા ૨૦૦૬-૦૭ માં 5DCCC માટે પ્રસ્તાવના કરવામાં આવી છે (રાયગઢ, નાંદેડ, યવતમાળ, જળગાંવ, હિંગોલી)

કાર્ય
  • ૨ સલાહકારો દ્વારા +ve લોકોને પરામર્શ/સલાહ.
  • ઘરોની મુલાકાત માટે ક્ષેત્રમાં કામ કરનારા કાર્યકર્તા.
  • સ્વ: સહાયતા સમુહના માધ્યમથી બચત સમુહો અને રાખી રીતે આવક બનાવવી.
  • મંનોરંજનાત્મક ગતિવિધિયો.
એચ.આય.વીની સતર્ક દેખરેખ
ઉદ્દેશ્યો
દર વર્ષે સતર્ક દેખરેખની પ્રચલિત એચ.આય.વી સંક્રમણની વધુ ધોકાદાયક સમુહ સાથે સાધારણ જનસંસ્થાની આકારણી કરવામાં આવે છે. ૧૯૯૮ થી ૨૦૦૬ સુધી ૧૦ ફેરાઓનું આયોજન કરાયુ હતું.
  • આ જ પ્રકારનું સર્વેક્ષણનું આયોજન સપ્ટેંબર થી નવેંબર ૨૦૦૬ માં કરવામાં આવ્યુ હતું.
  • MSACS દ્વારા 9 STD (વધુ ધોકાદાયક સમુહ). ૬૬ ANC ૧૦ મહિલા લૈંગિક વ્યવસાયિક, ૧ ૧૫ થી ૨૪ વર્ષના સમુહ, ૪ ટી.બીની, અને ૧ પુરૂષના પુરૂષ સાથેના લૈંગિક સંબંધ (MSM) એટલે કુલ ૮૭ જગ્યાએ. સર્વેક્ષણ આયોજીત કરવામાં આવ્યું હતું.
  • MDACS દ્વારા કુલ ૧૮ જગ્યાએ એટલે કે 9 ANC, 3 STD, 2 CSW, 1 IVDU, 1 MSM and 1 Eunuchs site. હિજડાનું સર્વેક્ષણનું આયોજન કર્યુ હતું.
પ્રવાસી પ્રદર્શન
ANC ની જગ્યા: એચ.આય.વીનો પ્રસાર શહેરી ભાગોમાં ઓછો થયો એટલે કે ૨૦૦૫ માં ૧.૨૫ થી ૨૦૦૬ માં ૦.૭૫ અને ગ્રામીણમાં ૨૦૦૫ થી ૨૦૦૬ સુધી ૦.૫૦ તટસ્થ રહ્યો.
STI ની જગ્યા: એચ.આય.વીનો પ્રસાર ૨૦૦૫ માંના ૧૦.૫% થી ૨૦૦૬ માં ૧૦.૦૦% સુધી ઓછો થયો છે.

પ્રશિક્ષણ
રાષ્ટ્રીય એડ્સ નિયંત્રણ કાર્યક્રમને પ્રભાવી અને સફળ રીતે અમલમાં લાવવા માટે અધિકારી અને કર્મચારીયોને પ્રશિક્ષણ આપુ જરૂરી છે. મહારાષ્ટ્ર રાજય એડ્સ નિયંત્રણ સમિતી દ્વારા રાજ્યસ્તર પર અલગ અલગ પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યુ જેમાં એચ.આય.વી\એડ્સ સંબંધિત ચિકિત્સા અને સામાજીક મનોવૈજ્ઞાનિક વિચારને સંબોધિત કરવામાં આવ્યા.

મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એડ્સ નિયંત્રણ સમિતી દ્વારા રાજ્યમાં આયોજન કરવામાં આવતા પ્રશિક્ષણ કાર્યક્રમો આ પ્રમાણે છે:
  • ૨૦૦ ચિકિત્સા અધિકારી માટે નૈદાનિક પ્રબંધન પ્રશિક્ષણ.
  • ખાનગી ચિકિત્સકો માટે પ્રશિક્ષણ, મળેલા અહેવાલ પ્રમાણે ૧૫૦.
  • ૩૮૫ સલાહકાર.
  • ૩૯૦ પ્રયોગશાળાના તંત્રજ્ઞ.
  • ૬૦ સ્વંયસેવી સંગઠનો માટે નિરોધના પ્રોત્સાહન.
  • ૨૫ સ્વંયસેવી સંગઠનોને આકર્ષિત કરવા.
  • ૩૨ સ્વંયસેવી સંગઠનોના ચિકિત્સકીય અધિકારિઓ.
  • PPTCT જૂથના ૫૦૦ સદ્સ્યો માટે પ્રશિક્ષણ.

MSACS દ્વારા પ્રશિક્ષણ લીધેલા લોકો
૨૦૦૩-૦૪ વર્ષ દરમ્યાન MSACS દ્વારા પ્રશિક્ષણ દેવામાં આવેલા લોકો આપ્રમાણે છે

ચિકિત્સીય અધિકારી ૫૯૬૯
પરિચારિકા ૧૦૬૮૧
પ્રયોગશાળા તંત્રજ્ઞો ૫૮
ક્ષેત્રમાં કામકરવાવાળા કાર્યકર્તા ૫૭૫૬૬
સલાહકારો ૧૧૫
NGO પ્રતિનિધી ૧૮૪

એપ્રિલ ૨૦૦૪ થી માર્ચ ૨૦૦૫ સુધી પ્રશિક્ષણ દેવામાં આવેલા લોકો આ પ્રમાણે છે

ચિકિત્સિક અધિકારી ૯૮૩
ખાનગી વૈદ્યકીય ૧૮૪૬
નિવાસી ચિકિત્સીય અધિકારી ૫૨
પરિચારીકા ૯૧૯
સ્વંયસેવી સંસ્થાઓ ૧૧૩
અભ્યાસને ઓપ આપનાર પ્રશિક્ષણ  
સલાહકારો ૧૬૫
પ્રયોગશાળા તંત્રજ્ઞો ૧૬૦
PPTCT અતંર્ગત પ્રશિક્ષણ દેણારાઓનું પ્રશિક્ષણ ૧૩

૨૦૦૫-૨૦૦૬ ના પ્રશિક્ષણની સ્વીકૃત માહિતી આ પ્રમાણે છે

ચિકીત્સીય અધિકારિઓ માટે નૈદાનિક પ્રબંધનનું પ્રશિક્ષણ ૪૬૪
નિવાસી ચિકિત્સક ૪૪
PPTCT કાર્યક્રમના ૫ સદ્સ્યોનું જુથ ૧૦૬ જુથ સદસ્યો
એચ.આય.વી - ટીબી ના ચિકિત્સીય અધિકારીઓના પ્રશિક્ષણ ૭૨
ફ્ળઃઆ સંગઠનોના પીયર એજ્યુકેટરના પ્રશિક્ષણ સંગઠનો ૫૪
  organizations  
સ્વંયસેવી સંગઠનોના પ્રશિક્ષણ ૫૧
સલાહકારોના પ્રશિક્ષણ ૩૫
પ્રયોગશાળાના તંત્રજ્ઞોનું પ્રશિક્ષણ ૩૯
ખાનગી વૈદ્યકીયોનું પ્રશિક્ષણ ૨૨૦૦
આવ્હાન - ભારતની એડ્સ પહેલ
રાજય મહામારીની પાર્શ્વભૂમી
ભારતમાં મહારાષ્ટ્ર લગભગ ૧૦૦ જનસંખ્યા સાથેનું બીજુ મોટુ રાજ્ય છે. તેમના જીલ્લાઓમાં મુંબઈને વગળતા ૨૪ માં એચ.આય.વી/એડ્સ ૧% થી ઉપર (NACO ની સતર્ક દેખરેખ ૨૦૦૫) પ્રસાર છે. વધારામાં બીજા અનેક ખેલાડીઓ છે જેવાકે મુંબઈ એડ્સ નિયંત્રણ સમિતી MDACS મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એડ્સ નિયંત્રણ સમિતી (MSACS), અને AVERT કાર્યક્રમ જે USAID દ્વારા અનુદાનિત છે જે ૭ જીલ્લાઓમાં સંચલિત છે. બીલ અને મેલિડા ગેટ્સ ફાઉંન્ડેશનના આવ્હાન, ભારતની એડ્સની પહેલ કાર્યક્રમ મહારાષ્ટ્રમાં આ મહામારીને રોકવા માટે જલ્દીથી રોકવાના પ્રયાસો કરવાને સંબોધિત કરવા માગે છે.

મહારાષ્ટ્રમાં આવ્હાન
મહારાષ્ટ્રમાં આવ્હાન કાર્યક્રમ માર્ચ ૨૦૦૪ માં જેને અનુદાન મળ્યુ છે જેમકે અમિલ્ય Health International (FHI),Pathfinder International, University of Manitoba (UoM), Population Services International (PSI) અને TCI Foundation દ્વારા શરૂ કરવામાં આવ્યું. આવ્હાન કાર્યક્રમો દ્વારા સ્ત્રી યૌન સંબંધ વ્યવસાયિક (FSW) અને તેમના પુરૂષ ગ્રાહકો અને સમલૈંગિક પુરૂષો (MSM) અને તૃતીયા પંથી (TG) મુંબઈ/ થાણા માંના અને ૧૩ બીજા વધુ પ્રચલિત જીલ્લઓને લક્ષિત કરવામાં આવ્યા છે. પાંચ વર્ષના કાળમાં અંદાજે રૂ. ૧૩૩ કરોડ (૩૦ મિલિયન) રોકથામના કાર્યક્રમ વપરાશે.

વર્તમાનમાં, આવ્હાનના ભાગીદારોએ લગભગ ૫૮૦૦૦ FSW, ૧૦૦૦૦ MSM અને TG ને રોકથામની સેવાઓના આખા એકમ (સહમિત્ર outreach, વ્યવહારમાં બદલ માટે એકમેક સાથે સંવાદ, નિરોધ વિતરણ, યૌન સંચરિત સંક્રમણ, સમુદાયને ગતિશીલ કરવા અને વકાલાત) માં પાથરી દીધુ. વધારામાં લગભગ ૧.૧૦૦૦૦ ટ્રક ચાલકો અને ૧૦ લાખ બીજા પુરૂષ અસીલો ને નિરોધની સામાજીક જાગૃતી અને એસ.ટી.આય. સેવાઓ ની મદદથી ઘેરવામાં આવ્યા.

પ્રશિક્ષણ, કાર્યશાળાઓ અને વિષયની જાણકારી માટેની યાત્રાઓમાં માધ્યમથી આવ્હાન મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એડ્સ નિયંત્રણ સમિતી અને મુંબઈ જીલ્લા એડ્સ નિયંત્રણ સમિતીને જરૂરી આધાર આપે છે.

કાર્યક્રમની વિગત અને સ્થિરી
Family Health International (FHI): FHI ની શરૂઆત માર્ચ, ૨૦૦૪ માં થઈ છે જેને ૩.૪૫ કરોડ( ૧૦.૫ મિલિયન) અનુદાન રૂપે મળ્યા છે જે મુંબઈ/ થાના સ્થિત લગભગ ૫૦૦૦૦ લૈંગિક વ્યવસાયિક/ MSM માટે કરવા મળ્યા છે. કાર્યક્રમનું સંચલન ૧૫ સ્વંયસેવી અને ૭૦૦ outreach કાર્યકર્તાઓ દ્વારા કરવામાં આવે છે. પ્રત્યેક મહીને કાર્યક્રમ લગભગ ૪૦૦૦૦૦ નિરોધનું વિતરણ કરે છે અને કાર્યક્રમ અંતર્ગતના ૫૬ સંપર્ક રૂગ્ણાલયો મારફત ૮૭૦૦ વ્યક્તિઓને ઉપચાર અપાય છે.

સંરક્ષિત જીલ્લા સંસ્થાઓ વ્યાપ્તિ કાર્યક્રમ દર્શક
મુંબઈ AMS ૨૪૮૯ FSW ૧. ૪૯,૬૫૫ વ્યક્તિ અનુબંધિત થયા છે (લક્ષ્યના ૯૯%)
CORO ૧૧૧૭ FSW ૨. દરવર્ષે ૫૦ લાખ નિરોધનું વિતરણ
NSP ૪,૦૧૩ FSW ૩. ૧,૩૧,૦૦૦ એસ.ટી.આય નો ઉપચાર દરવર્ષે દેવાય છે.
NSVK ૧,૨૫૬ TG  
RSP ૬,૧૩૪ FSW  
SAI ૧,૯૫૧ FSW  
સંમિત્ર ૧,૨૪૯ FSW  
શેડ ૩,૧૭૯ FSW  
VKM ૪,૨૧૧ FSW  
HST ૨,૨૨૬ FSW  
થાણા અલર્ટ ૪,૬૨૩ FSW  
CDI ૩,૧૧૭ FSW  
FPAI ૨,૯૨૨ FSW  
ભિવંડી ૨,૫૭૦ FSW  
સાથી ૩,૮૩૬FSW  
SMUM    

પાથ ફાઇન્ડર ઇન્ટરનેશનલ (PI): પાથ ફાઇન્ડર જેની શરૂઆત માર્ચ ૨૦૦૭ માં થઈ, જેને રૂ. ૩૭ કરોડનું (૮૫ લાખ ડૉલર) નું અનુદાન મળ્યુ હતું. જે લગભગ ૧૭ હજાર દેહ સંબંધોનો વ્યવસાય/ MSM સાથે કામ કરે છે જે મહારાષ્ટ્રના ૧૦ જીલ્લાઓમાં છે (અહમદનગર, બીડ, જળગૉવ, કોલ્હાપુર, લાતૂર, નદુંરબાર, નાશિક, પરભણી, પુના અને યવતમાળ). ૧૦ સ્વંયસેવી સંસ્થાઓ દ્વારા કાર્યક્રમ ચલાવવામાં આવે છે અને પુનામાં MSACS ની સ્વંયસેવી સંસ્થાઓ દ્વારા લગભગ ૩,૬૦૦ દેહ વ્યવસાય કરનારી સ્ત્રીઓને ચિકિત્સીય સેવાઓ પણ પ્રદાન કરે છે. ૨૦૦ ક્ષેત્રોમાં પહોંચી કામ કરનારાઓ દ્વારા ૧૨ હજાર વ્યક્તિઓને પાથ ફાઇન્ડરે અનુબંધિત કર્યા છે. દર મહીને કાર્યક્રમો દ્વારા ૨,૮૦,૦૦૦ નિરોધનું વિતરણ થાય છે અને ૧૯ ચિકીત્સાલયો દ્વારા ૨,૩૦૦ વ્યક્તિને ઉપચાર દેવામાં આવે છે.
NACP ની ગતિવિધીઓ
સંરક્ષિત જીલ્લા સંસ્થાઓ GSMTC વ્યાપતી કાર્યક્રમ સંકેતો
અહમદનગર સ્નેહાલય ૯૫૭ FSW ૫૩૪FSW ૧. ક્યારેય સંપર્ક થયેલા વ્યક્તિ ૧૨, ૭૪૪ (લક્ષણા ૭૩%)
બીડ GVM ૧,૯૮૦FSW ૭૯૧ TG ૨. પ્રત્યેક વર્ષે વિતરીત થયેલા નિરોધ: ૩૩ લાખ
જળગૉવ ગોદાવરી ફાંઉન્ડેશન ૫૮૦ FSW ૫૯૪ FSW ૩. દર વર્ષે એસ.ટી.આય નો ઉપચાર દેવામાં આવ્યો: ૨૭,૦૦૦
કોલ્હાપુર MSPSS ૪૧૯FSW ૫૯૬FSW  
લાતુર SNT ૯૩૦FSW ૪૦૯FSW  
નદુંરબાર LSAMT ૪૧FSW ૫૧૯FSW  
નાશિક PMT ૧૭૨FSW  
પરભણી SEDT ૧,૫૩૫ FSW ૨૦૨FSW  
પુના JPSD ૨,૫૭૫ FSW ૩,૨૦૦MSM  
યવતમાળ GSMT ૯૬૯FSW ૨૦૪MSM  

મનીતોબાની વિશ્વવિદ્યાલય (UoM): મનીતોબાની વિશ્વવિદ્યાલય જેની શરૂઆત ૨૦૦૫ માં મોડેકથી થઈ, જેને રૂ. ૧૦ કરોડ (૨૩ લાખ ) નુ અનુદાન મળ્યુ હતુ જેમા ૩ રાજ્યો સોલાપુર, સાતારા અને સાંગલી જીલ્લાના લગભગ ૫,૨૦૦ શરીર સંબંધના વ્યવસાય કરનારાઓ લોગોને સમાવી લેવાનું હતુ. સોલાપુરના કાર્યક્રમમા લગભગ ૨,૯૦૦ શરીર સંબંધના વ્યવસાય કરનારાઓને ફક્ત ચિકિત્સીય સેવા પ્રદાન કરવાનું એવર્ટ કાર્યક્રમ દ્વારા સમાવી લેવામાં આવ્યુ. મહારાષ્ટ્રમાં લગભગ ૭૦ ક્ષેત્રો સુધી પહોંચી કામ કરનારા કાર્યકર્તાઓ દ્વારા કાર્યક્રમ ચલાવવામાં આવ્યો લગભગ ૨,૪૦૦ વ્યક્તિનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યું. દર મહીને કાર્યક્રમોમાં લગભગ ૧ લાખ ૮૦ હજાર નિરોધનું વિતરણ કરવામાં આવે છે અને ૨૦૦ વ્યક્તિને ૪ ચિકિત્સાલયો દ્વારા ઉપચાર દેવામાં આવી છે.

સંરક્ષિત જીલ્લા સંસ્થાઓ GSMT વ્યાપ્તી કાર્યક્રમ સંકેતો
સાંગલી સંગ્રામ ૨,૦૨૦ FSW ૧.સંપર્ક કરેલા વ્યક્તિ: ૨,૩૭૧ (લક્ષ્યના ૪૪%)
સાતારા સંગ્રામ ૩૮૫ FSW ૨. પ્રત્યેક વર્ષે નિરોધ વિતરણ: ૧૦ લાખ
સોલાપુર નિરામય આરોગ્ય ધામ ૨,૯૫૩ FSW ૩. પ્રત્યેક વર્ષે એસ.ટી.આય નો ઉપચાર: ૨,૫૦૦

પોપ્યુલેશન સર્વિસેસ ઇન્ટરનેશનલ (PSI): PSI કાર્યક્રમ જેની શરૂઆત માર્ચ ૨૦૦૪ માં થઈ તેને રૂ. ૩૫ કરોડ (૮૦ લાખ ) નું અનુદાન મળ્યુ, જેમણે મુંબઈ/ થાણા અને મહારાષ્ટ્રના બીજા ૮ જીલ્લાઓમાં ના શારિરીક સંબંધના વ્યવસાય કરનારાઓના ગ્રાહકોની વ્યાપતી કરવાની હતી. સમાજમાં નિરોધનો પ્રચાર, નૈદાનિક ગુણવત્તા વધારવા ૨૪૦ એસ.ટી.આય સાખળી બનાવી, ઉપચાર અને પરામર્શની સેવાઓ અને નિરોધની માગળી વધારવાની રચના ઘડવી અને IPC દ્વારા એસ.ટી.આય ની સુવિધા વધારવી અને નાના મોટા પ્રસારણના અભ્યાનો ચલાવાની જવાબદારી કાર્યક્રમની છે. દર મહીને કાર્યક્રમ લગભગ ૧ લાખ આંતરીક વ્યક્તિગત સંવાદાત્મક સંપર્ક અને ૧૭ લાખ નિરોધને સમાજમાં પહોંચાડવાનું કામ કરે છે.

સંરક્ષિત જીલ્લા કાર્યક્રમ આધાર સામગ્રી કાર્યક્રમ સંકેતો
બધા જીલાઓમાં નિરોધને સમાજમાં પ્રસાર કરવાનું PF મનીતોબાની FHI વિશ્વવિદ્યાલય દ્વારા સમાવી લેવામાં આવ્યું. ચિકિત્સાલયો, ૨૪,૦૦૦ નિરોધ ઉપલબ્ધ કેંદ્રો ૧. નિરોધ અને એસ.ટી.આય ની બઢતી માટે વ્યક્તિગત સંપર્ક: ૧૨૦ લાખ
સાતારા સંગ્રામ ૨. દરવર્ષે નિરોધનો વેચાણ: ૨૧૦ લાખ
સોલાપુર નિરામય આરોગ્ય ધામ ૩. દરવર્ષે એસ.ટી.આય ઉપચાર: ૧૭ હજાર

એવર્ટ સોસાયટી
ટ્રાન્સપોર્ટ કોર્પોરેશન ઑફ ઇડીયા ફાઉન્ડેશન (TCIF): (TCIF) કાર્યક્રમ, જેની શરૂઆત માર્ચ ૨૦૦૪ માં થઈ, જેને ૪.૪ કરોડ (૧૦ લાખ ડૉલર) નું અનુદાન મળ્યું હતું. જેમાં લાંબા સમયના દેશમાંના ચાર રાજ્યના મુકામસ્થળ પર ૧,૧૦,૦૦૦ વાહતુકદારોને સમાવવાના હતા. કાર્યક્રમનું અંચલન કળબોલી (રાયગઢ), નિગડી (પુના), પારડી અને વાડી(નાગપુર) થઈ જાય છે અને ૭૦,૦૦૦ થી વધારે વાહતુકદારોનો સંપર્ક કરવામાં આવ્યો. દર મહીને કાર્યક્રમ, લગભગ ૧૦,૦૦૦ નિરોધનું સામાજીક વિતરણ કરે છે અને ૨૫૦૦ એસ.ટી.આય નો ઉપચાર પણ કરે છે.

સંરક્ષિત જીલ્લા સંસ્થાઓ GSMT વ્યાપ્તિ કાર્યક્રમો સંકેતો
કળ્બોલી, રાયગઢ BLP ૨૨,૭૪૭ ૧.પ્રત્યેક વર્ષે સંચયી સંપર્ક:70,324
નિગડી, પુના સેવાધામ ૨૯,૯૨૮ ૨. પ્રત્યેક વર્ષે સામાજ સુધી નિરોધ પહોચવા: ૧,૧૦,૦૦૦
Pardi નાગપુર IIYW ૨૯,૪૬૬ ૩. પ્રત્યેક વર્ષે એસ.ટી.આયનો ઉપચાર: ૩૦,૦૦૦
વાડી નાગપુર IIYM ૨૬,૯૯૬  

એવર્ટ સોસાયટીની ગતિવિધીઓ
મહારાષ્ટ્ર સરકારની NACO અને Usaid નો સંયુક્ત પ્રકલ્પ.
મહારાષ્ટ્રમાં એચ.આય.વી ના રોકાથામ માટે એવર્ટ સોસાયટીની નવેમ્બર ૨૦૦૧ સ્થાપના કરવામાં આવી. એવર્ટ સોસાયટીની રચના અમેરીકી, ભારત અને મહારાષ્ટ્ર સરકારના ત્રિશંકુ સોસાયટી કરારનામા દ્વારા કરવામાં આવી. તે મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય એડ્સ નિયંત્રણ (MASCS) અને મુંબઈ જીલ્લા એડ્સ નિયંત્રણ સોસાયટી ના એકત્ર સહયોગની કામ કરે છે. એવર્ટ સોસાયટીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય પ્રભાવી અને ટકાઉ પ્રતિક્રિયાઓ નો ઉપયોગ ને વધારી એચ.આય.વી/એડ્સ ના પ્રસાર અને સંચરણ ને ઓછો કરવાનો છે. એવર્ટ સોસાયટી વર્તમાનમાં એચ.આય.વી/ એડ્સ ના રોકથામ કામની જીવાએ રોકથામ માટે હસ્તક્ષેપ, અને કાળજી અને સહાયતા ના મહારાષ્ટ્રના ૭ જીલ્લાઓમાં ૭૩ પ્રકલ્પો દ્વારા ૫ પ્રકારના રણનીતી હસ્તક્ષેપ જેયાકે ખાસ સમુહોને લક્ષ્ય બનાવી હસ્તક્ષેપ, સભાળ અને સહાયતા, ક્ષમતા નિર્માણ સંચાર અને અનુસંધાન.

લક્ષ્ય
એવર્ટ સોસાયટીનું પૂર્ણ લક્ષ્ય એચ.આય.વી/એડ્સની સામાજીક, આર્થિક અને માનવ વિકાસના ભારત પરના મહામારીનો પ્રભાવ ઓછો કરવા મહારાષ્ટ્ર સરકારને આધાર આવવો.

હસ્તક્ષેપના ક્ષેત્ર
લક્ષ્ય હસ્તક્ષેપ કાર્યક્રમ મહારાષ્ટ્રમાં સાત જીલ્લાઓમાં બાહર કરવામાં આવ્યા છે જેવાકે મુંબઈ, નાગપુર, ઔરંગાબાદ, થાણા, સાંગળી, સાતારા અને સોલાપુર. દેખરેખ અને સહાયતાના હસ્તક્ષેપ કાર્યક્રમ મુખ્ય જીલ્લાઓના લાગૂ કરવામાં આવે છે કોલ્હાપુર અને પુના કામના ઠેકાણો હસ્તક્ષેપના કાર્યક્રમો મુખ્ય જીલ્લાઓમાં લાગૂ કરવામાં આવે છે, નાશિક અને પુના.

એવર્ટ સોસાયટીની ગતિવિધીઓ - ૦૬-૦૭
  • મહારાષ્ટ્રના ૭ જીલ્લાઓમાં ૩૬ સ્વંયસેવી સંસ્થાઓએ લક્ષ હસ્તક્ષેપ પ્રકલ્પો અમલમાં લાવ્યા.
  • કામની જગ્યાએ હસ્તક્ષેપો ને ૧૪ સ્વંયસેવી સંસ્થાઓ એ અમલમાં લાવ્યો.
  • દેખરેખ અને સહાયતા પ્રકલ્પો ને ૨૩ સ્વંયસેવી અમલમાં લાવ્યો.
  • નિયમિત રૂપે મહારાષ્ટ્રમાં અમલમાં લાવતી સ્વંયસેવી સંસ્થાઓના પ્રકલ્પની દેખરેખ અને મુલ્યાકંન એવર્ટ સોસાયટી દ્વારા કરવામાં આવે છે. મહારાષ્ટ્રના TI પ્રકલ્પનું સર્વસામાન્ય નિરિક્ષણ (૨૦૦૬, ડીસેમ્બર પ્રમાણે).
મહારાષ્ટ્રના TI પ્રકલ્પનું સર્વસામાન્ય નિરિક્ષણ (૨૦૦૬, ડીસેમ્બર પ્રમાણે)

લક્ષ્ય સમૂહ પ્રકલ્પ જનસંખ્યા વ્યક્તિ
શારિરીક સંબંધ વ્યવસાયિક (CSW) ૭૦૦૦
પુરૂષનું પુરૂષ સાથે યૌન સંબંધ (MSW) ૧૫૦૦૦
ટ્રક ચાલકો ૧,૦૦,૦૦૦
સ્થળાંતરીત કામગારો ૧૭૫૦૦૦
ઝૂપડ પટ્ટી (મિશ્રિત સમૂહ) ૨૨૫૦૦૦
કારાગૃહ ૧૫૦૦
લક્ષિત સમૂહ ૫૦૦
યુવાનો ૬૦૦૦૦
રસ્તા પરના બાળકો ૨૦૦૦
દેખરેખ અને સહાયતા ૨૩ ૧૬૧૦૦ PLHA
વ્યાપક યોજનાઓ    
(રોકથામ અને દેખરેખ અને સહાયતા) ૪૮૮૦૦ સર્વસામાન્ય જનસંખ્યા અને ૧૦૦૦ PLHA
કામની જગ્યાએ હસ્તક્ષેપ ૧૪ ૪૦૦ કરતા વધારે કંપનીમાં પહોચવા
ક્ષમતા નિર્માણ સંસ્થા અમલ કરનારા ભાગીદાર
કુલ ૭૭  

NACP બીજી ગતિવિધીઓ
  • BSS વેવ III પૂરી કરી.
  • MSM, IDUs અને ફ્ળઃઆસ ની ગતિશીલ પરના સંચાલનનું સંશોધન પુરૂ કર્યુ.
  • MSRTC ના બસો પર ચિત્રોના પ્રભાવનું મુલ્યાંકન.
  • નાના અનુદાનોનું મુલ્યાંકન.
  • મહારાષ્ટ્રના ૨૨ જીલ્લાઓમાં ઉચ્ચ પ્રચલિત માનચિત્રણ HRGનું માન્યકરણ.
  • મહારાષ્ટ્રના ૧૨ જીલ્લાઓમાં ઓછા પ્રચલિત માનચિત્રણ HRGનું માન્યકરણ.
  • ૧૪૬૮ સ્વંયસેવી સંસ્થાના કાર્યકર્તાઓને મુખ્ય કૌશલ્યનું પ્રશિક્ષણ.
  • નિયમાવલી/ પધ્ધત/ Flip પુસ્તક વિકસાવવ્યું.
  • "જવાન હું નાદાન તો નહી" એવટેના જીલ્લાઓમાં યુવા અભિયાન શરૂ કરવામાં આવ્યું.
  • યુવા અભિયાન, પોસ્ટર, પત્રક, સ્ટીકર, પુસ્તક નિશાન, હાસ્ય પુસ્તક, કેરમ રમત, સર્કસની રમતો, સમરણની રમત, IT આધારીત રમતની સીડી, JHU દ્વારા ગીતોની પુસ્તિકા BCC પ્રતિઓ વિકસાવી અને ફેલાવી.
  • પહેલા ચરણામાં અ અને બ સંદેશોથી અને બીજા ચરણમાં યુવાનો ને સંદેશ અથવા MSRTC બસો પર ચિત્રીકરણ કરવામાં આવ્યું.
  • c અનેક સંચાર અભિયાન એવર્ટ સોસાયટીના જીલ્લાઓમાં શરૂ કરવામાં આવી ( પ્રેમ સંમ્મેલન અને બેલસેરમાં મે ૨૦૦૯ માં શરૂ કરવામામ આવી).
કાર્યશાળા અને પ્રશિક્ષણ

  TI WPI C & S
અનુબવો કહેવાની સમીક્ષા બેઠકો (ESRM) 1
સહભાગીઓની જગ્યા પર મુલાકાત્ર (PSV)
પ્રસ્તાવ વિકાસ કાર્યશાળા   ૧૨ ચાલુ રાખવા
પ્રેરણ કાર્યશાળ  
PEPFAR કાર્યશાળા  

સુચના

 
આ આપની સાઈટ છે, સુચના અથવા પ્રતિક્રીયા આવકાર્ય છે. જણાવશો, તો અમો તેના આધારે ઉત્તમ કરવાના પ્રયત્‍નો કરશું.

સુચના જણાવો

વાર્તાપત્ર

 
Newsletters

Link to Aarogya

 

પ્રકાશન

 
Know Your Rights!

અમારીસાથી આઓ